w sprawie projektu ustawy Prezydenta RP o współdziałaniu w samorządzie terytorialnym na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Warszawa 23.01.2013 r.

Konwent Przewodniczących Sejmików Województw RP z uznaniem odnosi się do przedstawionego przez Prezydenta RP projektu ustawy o współdziałaniu w samorządzie terytorialnym na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jako Przewodniczący Konwentu Sejmików Województw RP wielokrotnie podkreślaliśmy w swoich stanowiskach konieczność wzmocnienia ustrojowej roli organów stanowiących i kontrolnych samorządu terytorialnego, co stanowi pełne odzwierciedlenie będącej ostoją demokratycznego państwa monteskiuszowskiej zasady podziału władz.
Dziękujemy Panu Prezydentowi za uwzględnienie postulatów Konwentu Przewodniczących Sejmików Województw RP, szczególnie dotyczących wzmocnienia obywatelskiego charakteru państwa i samorządu - wpływu mieszkańców na działanie samorządu i rozszerzenia instytucji konsultacji społecznych, umocnienia jednostek pomocniczych gmin oraz ustalania wynagrodzenia organu wykonawczego przez organ stanowiący.
Dziękujemy też za wpisanie do ustaw samorządowych procedury przedstawiania przez organy wykonawcze organom stanowiącym corocznego sprawozdania z wykonywania zadań i realizowanych uchwał Rady lub Sejmiku, a także zobowiązania Zarządu do uczestnictwa w pracach Sejmiku.
Jednocześnie Konwent Przewodniczących Sejmików Województw RP formułuje nowe i podtrzymuje zawarte w swoich stanowiskach z 19 kwietnia 2011 r. i 10 października 2012 r. między innymi postulaty:

  • poszerzenia uprawnień Sejmików Województw o przyznanie kompetencji w zakresie programowania środków europejskich, uchwalania regionalnych programów operacyjnych, uchwalania indykatywnego wykazu indywidualnych projektów kluczowych, monitorowania dystrybucji środków europejskich dla rozwoju regionalnego i lokalnego, opiniowania dokumentów programowych oraz zobligowania Zarządów Województw do informacji o realizacji polityki rozwoju,
  • powołania Konwentów Powiatowych i Wojewódzkich, w których składzie połowę powinni stanowić przedstawiciele rad gmin i powiatów,
  • wprowadzenia zasady publikacji projektów uchwał w BIP, zgodnie z którą temu obowiązkowi podlegałyby projekty uchwał przekazywane radnym wraz z porządkiem obrad w terminie 7 dni przed sesją. Później przekazywane projekty podlegałyby ogłoszeniu w BIP na zasadach określonych w statutach poszczególnych województw,
  • wprowadzenia obligatoryjnych zapisów zobowiązujących do zapraszania na posiedzenia Konwentu Wojewódzkiego zarówno Marszałków, jak i Przewodniczących Sejmików,
  • rozważenia ponownie zasadności łączenia funkcji członka zarządu województwa oraz radnego z mandatem senatora,
  • ustanowienia co najmniej w Sejmiku, Radzie Miasta Wojewódzkiego i Radzie Powiatu Prezydiów i Konwentów Seniorów reprezentujących wszystkie Kluby Radnych dla usprawnienia współpracy w parlamencie regionalnym i lokalnym,
  • rozszerzenia zasady jawnego głosowania imiennego w organach stanowiących na organy wykonawcze w Samorządzie Województwa,
  • wpisania do ustaw o samorządzie powiatowym i samorządzie województwa analogicznych jak w ustawie o samorządzie gminnym - celem zapewnienia merytorycznej i organizacyjnej pomocy w wykonywaniu mandatu radnego -rozwiązali dotyczących funkcjonowania Biur Rad oraz Sejmików z ich pełnym organizacyjnym wyodrębnieniem, określeniem ich regulaminu przez Radę lub Sejmik na wniosek Przewodniczącego, wyłącznym merytorycznym podporządkowaniem Biur Przewodniczącym Rad i Sejmików oraz obligatoryjnym wyrażaniem przez nich zgody w przeprowadzaniu czynności z zakresu prawa pracy, w tym nawiązania, rozwiązania stosunku pracy, z pracownikami Biur Rad i Sejmików oraz przygotowywaniem projektu budżetu Biur Rad i Sejmików przez ich Przewodniczących celem uwzględnienia go przez organ wykonawczy w projekcie budżetu przedkładanym do uchwalenia. Potrzebne jest również ustawowe zapewnienie wydzielonej obsługi prawnej organów stanowiących, służącej pomocą obywatelom i organizacjom społecznym związku z procesem konsultacji aktów prawnych samorządu. Skala poważnie zwiększonych zadań stawianych przed Przewodniczącymi przemawia za rozważeniem wprowadzenia odpowiedniego zwrotu ponoszonych przez nich kosztów w związku ze sprawowaną funkcją,
  • wyposażenia radnych w rzeczywiste instrumenty dla skutecznej kontroli Zarządu i wojewódzkich jednostek samorządowych poprzez usankcjonowanie możliwości korzystania przez radnych za pośrednictwem przewodniczącego z opinii i ekspertyz oraz zawarcie zapisów umożliwiających korzystanie przez Sejmik i jego komisje z potencjału jednostek organizacyjnych urzędu odpowiedzialnych za audyt i kontrolę,
  • zamiany proponowanego zapisu art. 10 a ust 2 ustawy o samorządzie województwa o treści następującej „do konsultacji z mieszkańcami Województwa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące konsultacji z mieszkańcami gminy”, na wprowadzenie wprost analogicznych zapisów z ustawy o samorządzie gminnym,
  • wprowadzenia zapisu, iż Przewodniczący reprezentuje Sejmik na zewnątrz. Jest on zgodny z orzecznictwem administracyjnym i doktryną. Odnosi się on do reprezentacji Sejmiku i Radnych a nie samorządu, a taki zapis usankcjonuje faktyczną rolę reprezentowania organu uchwałodawczego i składania w jego imieniu stosownych oświadczeń dotyczących prac legislacyjnych.

Jako Konwent Przewodniczących Sejmików Województw RP jesteśmy głęboko przekonani, iż powyższe zmiany przyczynią się do lepszego funkcjonowania polskiego samorządu terytorialnego, dopełnią obie samorządowe reformy samorządowe z 1990 i 1998 roku oraz pozwolą samorządowym organom stanowiącym i kontrolnym w pełniejszy sposób odgrywać w imieniu obywateli niezwykle odpowiedzialną rolę. którą powierzył im Ustawodawca.


Przewodniczący Konwentu
Przewodniczących Sejmików Województw RP
Kazimierz Barczyk.