w sprawie utrudnień w realizacji zadań wykonywania i utrzymywania urządzeń melioracji wodnych podstawowych i wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa
 
Wykonując prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa oraz zadania wykonywania i utrzymania urządzeń melioracji wodnych podstawowych realizowanych jako zadania z zakresu administracji rządowej, samorządy województw napotykają na bariery uniemożliwiające wywiązywanie się z powierzonych zadań.

Konwent Marszałków Województw Rzeczpospolitej Polskiej uznaje za celowe, w zakresie:
  1. Ujawniania w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do gruntów pokrytych wodami:
    - zapewnienie środków finansowych umożliwiających podjęcie i wykonanie prac związanych z ujawnianiem w księgach wieczystych prawa własności.

    Uzasadnienie:
    Ustawą z dnia 07.09.2007r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. nr 191, poz. 1365, z późn. zm.) marszałek województwa został zobowiązany w okresie24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy do złożenia wniosków o ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności w odniesieniu do gruntów Skarbu Państwa pod wodami płynącymi.
    Ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności Skarbu Państwa do gruntów pokrytych wodami wiąże się z koniecznością wcześniejszego rozgraniczenia przyległych gruntów „lądowych” od gruntów pokrytych wodami i ustalenia linii brzegowej. Według szacunków Konwentu Dyrektorów Wojewódzkich Zarządów Melioracji i Urządzeń Wodnych problem dotyczy kilkuset tysięcy działek, a koszt tego ujawnienia szacuje się na co najmniej 150 mln zł w skali kraju.
    Bez odpowiedniego zabezpieczenia finansowego podjęcie i wykonanie tego zadania w odniesieniu do gruntów pokrytych wodami rzek i jezior i pod urządzeniami podstawowymi melioracji o nieuregulowanym stanie władania będzie niemożliwe
  2. Finansowania konserwacji i utrzymywania wód i urządzeń melioracji wodnych podstawowych.
    Zabezpieczane w kolejnych budżetach Państwa, mimo znacznego dofinansowania z rezerwy celowej budżetu Państwa uruchamianej na wniosek Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dotacje na utrzymywanie i eksploatację urządzeń melioracji wodnych podstawowych i wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, najpilniejsze potrzeby pokrywają na poziomie ca 20%.
    W tej sytuacji sprawność techniczna urządzeń melioracyjnych i wód funkcjonujących w jednolitych wzajemnie powiązanych systemach wodnych decydujących o poziomie zabezpieczenia przed suszą, bezpieczeństwie przeciwpowodziowym i rozwoju rolnictwa uległa zdecydowanemu pogorszeniu.
    Ocenia się, że obecny poziom finansowania utrzymywania w/w urządzeń i wód osiągnął poziom krytyczny. Niewystarczające nakłady na bieżące utrzymywanie urządzeń skutkują wzrostem rozmiarów uszkodzeń i awarii. Usuwanie tych awarii odbywa się kosztem dalszego ograniczania środków na bieżące utrzymywanie, co jeszcze bardziej ogranicza możliwości utrzymywania wszystkich urządzeń wodnych i melioracyjnych.
    Niski poziom pokrycia potrzeb utrzymywania urządzeń gospodarki wodnej i ochrony przeciwpowodziowej w trybie planowym skutkuje wzmożoną dekapitalizacją urządzeń i koniecznością ponoszenia jeszcze większych kosztów w trybie awaryjnego usuwania skutków powodzi lub zapobiegania skutkom suszy.
    Brak należytego utrzymania i eksploatacji wód oraz urządzeń melioracji podstawowych jest coraz częstszym powodem toczących się procesów sądowych o odszkodowania za zalanie lub podtopienie użytków rolnych z tytułu nie wywiązywania się właściciela wody z ciążących na nim obowiązków (art. 26 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne).
  3. Konwent Marszałków zobowiązuje Przewodniczącego Konwentu do przekazania stanowiska:
    • Prezesowi Rady Ministrów Panu Premierowi Donaldowi Tuskowi,
    • Ministrowi Finansów Panu Janowi Rostowskiemu,
    • Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi Panu Markowi Sawickiemu,
    • Prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Panu Andrzejowi Sadurskiemu.
W przedstawionej powyżej sytuacji Konwent Marszałków RP uznaje za niezbędne określenie i wyrażenie w nakładach finansowych jednoznacznej polityki państwa co do zadań z zakresu gospodarki wodnej i melioracji określonych w ustawie Prawo wodne, a powierzonych do wykonania samorządom województw.

Przewodniczący
Konwentu Marszałków Województw RP
Władysław Husejko