w sprawie nowej formuły kontraktu wojewódzkiego

Konwent Marszałków Województw RP z uznaniem przyjmuje fakt podjęcia przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego prac zmierzających do określenia nowego modelu polityki regionalnej państwa. Konwent Marszałków pragnie wyrazić przekonanie, że w toku tych prac szczególną uwagę należy poświęcić instrumentom realizacji polityki regionalnej, w szczególności zaś kontraktowi wojewódzkiemu.

 

Mając na uwadze potrzebę aktywnego udziału województw w dyskusji o nowej formule kontraktu, Konwent Marszałków Województw RP wyraża następujące stanowisko:

  1. Uznając kontrakt wojewódzki za istotny mechanizm partnerstwa rządu i samorządu województwa na rzecz wspierania rozwoju regionalnego, należy stwierdzić, że w obecnej formule realizacji, kontrakt nie stanowi efektywnego narzędzia prowadzenia polityki regionalnej państwa.
  2. Respektując kluczowe zasady polityki regionalnej, takie jak subsydiarność, partnerstwo, efektywność oraz celowość interwencji, rekomenduje się odstąpienie od kontynuowania modelu kontraktu, polegającego na redystrybucji środków służących realizacji jednolitych zadań rządowych, z pominięciem uwarunkowań i specyfiki regionalnej. Kontrakt wojewódzki nie powinien również stanowić narzędzia realokacji środków europejskich, dla przekazania których właściwą podstawę stanowią odrębne decyzje lub porozumienia. Ponadto zwraca się uwagę na potrzebę odstąpienia od promowania nieefektywnego modelu tzw. kontraktu totalnego, obejmującego wszelkie formy zaangażowania środków budżetu państwa w ramach ukierunkowanej przestrzennie interwencji rządu.
  3. Reforma kontraktu wojewódzkiego powinna zmierzać do wypracowania modelu opartego na dwustronnym partnerstwie na rzecz realizacji wyodrębnionych kategorii kluczowych przedsięwzięć, zidentyfikowanych w ramach kierunków interwencji rządu, stanowiących jednocześnie priorytety polityki rozwoju poszczególnych województw. Kontrakt wojewódzki powinien stanowić celowy i powiązany z dyscypliną finansową, mechanizm niezbędnej interwencji administracji rządowej w województwie oraz instrument egzekwowania odpowiedzialności rządu za rozwój regionalny.
    W konsekwencji przedmiotem kontraktu powinny być wyłącznie te kategorie przedsięwzięć, które z uwagi na swoją skalę, zasięg lub znaczenie dla strategicznego interesu państwa, dla efektywnej realizacji, wymagają współdziałania rządu i samorządu województwa.
  4. Przedmiotem nowych kontraktów wojewódzkich nie powinny być przedsięwzięcia należące do sfery wyłącznej kompetencji rządu, realizowane przez administrację rządową, bez potrzeby lub możliwości angażowania zasobów samorządu, a także przedsięwzięcia realizowane samodzielnie przez województwa, w ramach współpracy wewnątrzregionalnej bądź porozumień międzyregionalnych.
  5. W nowej formule realizacji kontrakt wojewódzki powinien być zawierany pomiędzy: Radą Ministrów, reprezentowaną przez Prezesa Rady Ministrów lub z jego upoważnienia – przez Ministra Rozwoju Regionalnego oraz Zarządem Województwa, reprezentowanym przez Marszałka Województwa lub łącznie, przez Marszałka Województwa i upoważnionego Członka Zarządu Województwa.
  6. Właściwym mandatem rządu w procesie negocjowania przedmiotu kontraktu wojewódzkiego powinna być krajowa strategia rozwoju regionalnego. Właściwy mandat negocjacyjny zarządu województwa stanowić powinna strategia rozwoju województwa.
  7. W toku dalszych prac określenia i uzgodnienia wymagają rozwiązania dotyczące w szczególności: zakresu i struktury kontraktu; procedury przygotowania, negocjowania oraz wdrażania kontraktu; systemu finansowania, w tym mechanizmu wyodrębniania i mobilizowania środków publicznych, a także zasad ich przestrzennej alokacji; systemu monitorowania realizacji kontraktu oraz relacji z pozostałymi instrumentami polityki regionalnej państwa.
  8. Warunkiem determinującym możliwość wdrożenia nowej formuły kontraktu wojewódzkiego będzie przygotowanie odpowiednich propozycji rozwiązań w zakresie adaptacji regulacji formalno-prawnych, w szczególności przeprowadzenie zmian w odniesieniu do ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Mając na uwadze powyższe, Konwent Marszałków Województw RP pragnie podkreślić, że postulowana reforma kontraktu wojewódzkiego nie może być traktowana jako działanie zastępcze wobec procesu kontynuacji reformy ustrojowej państwa, zmierzającej do wzmocnienia podmiotowości samorządu województwa, zarówno w wymiarze kompetencyjnym, jak i finansowym.
Konwent Marszałków wyraża przekonanie, że nowa formuła kontraktu wojewódzkiego stanowić będzie istotną gwarancję zachowania spójności programowej oraz implementacyjnej pomiędzy obszarem polityki regionalnej rządu, a sferą polityki rozwoju regionalnego, prowadzonej przez samorządy województw w warunkach państwa podlegającego procesom decentralizacji. 


Przewodniczący
Konwentu Marszałków Województw RP
Marek Nawara