w sprawie optymalizacji rozwiązań prawnych i finansowych sprzyjających rozwojowi sektora kultury

 

Konwent Marszałków podkreśla kluczową rolę kultury w procesie integracji europejskiej.
Konwent Marszałków zauważa fakt, że kultura i twórczość wpływają na codzienność życia obywateli oraz sprzyjają oczekiwanemu wzrostowi gospodarczemu.
Dlatego oczekuje od Rządu RP podjęcia prac służących wykreowaniu nowej strategii rozwoju kultury z uwzględnieniem różnorodnych form wspierania kultury we wszystkich jej wymiarach artystycznych i organizacyjnych. Za istotny element takiej strategii uznaje się promowanie kultury, jako katalizatora kreatywności w ramach strategii lizbońskiej.
Zasadniczym elementem nowego stanowiska w zakresie polityki kulturalnej powinno być ustanowienie bardziej usystematyzowanej współpracy w sprawach kultury między samorządami, odpowiadającymi dzisiaj w największej mierze za kondycję sektora kultury, a organami i jednostkami rządowymi. Otwarta metoda koordynacji powinna stwarzać warunki zarówno do współdziałania, jak i do nie skrępowanego samorządowego, opartego
0 faktyczny wymiar odpowiedzialności, wyboru form i metod prowadzenia działalności w obszarze kultury. Odwaga takiego podejścia będzie sprzyjać innowacyjności rozwiązań stymulujących konkurencję, uwzględnianie aspektów ekonomii w definiowaniu form prowadzenia działalności kulturalnej, jak i powiązaniu kultury z ofertą edukacyjną.
Konwent Marszałków w pełni opowiada się za tezą, że działalność kulturalna jest nie tylko niezbędnym warunkiem budowy aktywnego, świadomego społeczeństwa obywatelskiego, ale jednym z podstawowych warunków trwałego wzrostu gospodarczego 1 sprawnego funkcjonowania konkurencyjnej gospodarki.
Konwent Marszałków negatywnie ocenia obowiązujący obecnie stan prawny przynależny sektorowi kultury. Mimo pełnej świadomości, że żadna ustawa nie zapewni rozwoju kultury, ani tego, by społeczeństwo mogło i chciało korzystać z dóbr kultury, to jednak jednym z warunków osiągnięcia tych celów jest stworzenie takiego systemu organizacyjno ֊ finansowego, w którym podejmowanie i prowadzenie działalności kulturalnej nie napotykałoby na zbędne ograniczenia.
Konwent Marszałków stwierdza, że obecne uregulowania prawne, powstałe na początku procesu transformacji ustrojowej i wielokrotnie, z różnych powodów nowelizowane, nie odpowiadają już ani potrzebom kultury, ani warunkom funkcjonowania w gospodarce rynkowej.
Konwent Marszałków oczekuje takich rozwiązań legislacyjnych i programowych, w ramach których zdefiniowane byłyby podstawowe cele do osiągnięcia tak, aby możliwy był proces oceny i ewaluacji zjawisk i procesów w obszarze kultury.
Nowe działania powinny zmierzać do większego zainteresowania rozwojem talentów i stwarzaniem możliwości swobodnego wyrazu artystycznego z jednej strony, a z drugiej -rozwojowi przemysłu związanego z kulturą, twórczością i opieka nad dziedzictwem kulturowym oraz edukacji artystycznej i kulturalnej.
Konwent Marszalków uznaje - podobnie jak środowiska artystyczne i branżowe - za nieodzowne i konieczne stworzenie nowych regulacji prawnych i finansowych, które pomogą w podejmowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, zamiast ją ograniczać i formalizować.
Bez zmiany Ustaw regulujących prowadzenie działalności kulturalnej, osiągnięcie nowych celów stawianych kulturze i możliwych do osiągnięcia poprzez kulturę w wielu innych obszarach - nie będzie realne.
Zasadniczej zmiany wymaga definiowalna form działalności kulturalnej, bowiem nie może ona się ograniczać jedynie do form instytucjonalnych i dodatkowo w sposób nadmiernie regulowanych przez szczegółowe rozporządzenia oraz wymuszające szereg opinii i uzgodnień ograniczających kompetencje odpowiedzialnych organów właścicielskich.
Oczekuje się nowych rozwiązań sprzyjających wspieraniu aktywności obywatelskiej oraz gospodarczej z pełnym zaufaniem do jakości tych działań.
Uzupełnieniem tego pakietu winny być systemowe propozycje dotyczące ulg, zwolnień podatkowych, odliczeń (w tym zwłaszcza Ustawy o podatku od spadków i darowizn, Ustawy o opłacie skarbowej, Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) oraz sponsoringu wspierających przedsięwzięcia kulturalne, co ułatwiłoby podejmowanie działań w tym zakresie i uzupełniałoby publiczne dotacje. Rozwiązania wymaga także podejście do wolnych zawodów artystycznych, które nie mogą teraz liczyć na pozainstytucjonalne wsparcie. Ponadto podkreśla, że nowe rozwiązania prawne powinny uwzględniać rozwój nowoczesnych technik komunikacji (np. w kontekście prawa autorskiego).
Konwent Marszałków przyjmuje, że rozwój kultury opiera się także na zaufaniu społecznym wynikającym z silnych i trwałych związków twórców i instytucji ze społecznością, która to w ten sposób poddaje ich aktywność społecznej kontroli. Tym samym należy się skoncentrować na budowaniu właściwych relacji miedzy społecznością i demokratyczną władzą, a kulturą wypełniającą swą misję kulturotwórczą. Tym samym Konwent Marszałków opowiada się za stymulowaniem takich rozwiązań, które umożliwią kompetentną - w tym społeczną - ocenę i kontrolę wypełniania zdefiniowanej misji instytucji kultury oraz osiąganych celów projektów kulturalnych. Do istotnych elementów należeć musi stała i systemowa ocena efektywności działalności kulturalnej, w ujęciu programowym jak i organizacyjnym i finansowym.
Konwent Marszałków oczekuje, że wszystkie przedstawione aspekty będą przedmiotem szeregu publicznych debat angażujących różne środowiska, z założeniem, że celem tych debat będzie szybkie wypracowanie optymalnych, prorozwojowych rozwiązań.

Przewodniczący Konwentu
Marszałków Województw RP
Włodzimierz Fisiak